dinsdag 27 december 2011

Histoire De Melody Nelson: de dans der onschuld




Veertig jaar is het geleden dat Serge Gainsbourg met Histoire De Melody Nelson de meest invloedrijke popplaat in de geschiedenis van de Franse rock uitbracht. Om die verjaardag luister bij te zetten is de cd nu opnieuw uit in een prachtige Super Deluxe Editie, met naast de plaat op cd en vinyl ook een volledig hoofdstuk met alternatieve versies, een nieuwe documentaire én een sfeervol fotoboek. Dat ik een ongeneeselijke belangstelling heb voor alles wat naar limited editions en collector’s uitgaven lijkt wist u intussen al een tijdje. Maar wat primeert is toch altijd de inhoud die onder die blitze verpakking zit. En wat blijkt? De tijd heeft nog steeds geen vat op dit zinneprikkelende meesterwerk.
In het broeierige Histoire De Melody Nelson beschrijft Gainsbourg zijn obsessie voor een minderjarig Engels meisje. Hij voelt zich er sexueel toe aangetrokken, maar haar prille leeftijd zorgt ervoor dat ze in eerste instantie onbereikbaar blijft. In het echte leven had het enfant terrible uiteraard niet te klagen aan vrouwelijke belangstelling. Hij had al een relatie met überbabe Brigitte Bardot achter de rug, en Jane Birkin die op de hoes het personnage Melody Nelson belichaamd– was zijn nieuwe vriendin. De onschuld die ze uitstraalt –rode pruik op het hoofd, pluche aap waarachter ze haar blote borsten (en zwangere buik) verstopt- werd perfect geregiseerd door Gainsbourg zelf. Waar hij anders niet zoveel belangstelling besteedde aan de manier waarop zijn muziek verpakt werd, had le fumeur de gitanes dit keer zeer specifieke richtlijnen voor fotograaf Tony Frank. Zelfs over de blauwe achtergrond was nagedacht.
In tegenstelling tot wat vaak wordt aangenomen zat Gainsbourg jaren voordien al met het idee voor de conceptplaat in zijn hoofd. In het opschrift bij eerste boekje dat hij Jane Birkin cadeau deed –nog voor de twee een koppel waren- had hij het al over Melodie (toen nog met een ie, inderdaad) gehad. Na het gigantische succes van ‘Je ’t aime… moi non plus’ heeft hij eindelijk genoeg geld om, zoals hij het zelf zegt, ‘aan een écht project’ te beginnen. Zoals wel vaker het geval bij Gainsbourg was het een understatement dat kon tellen. De plaat –een verhalencyclus waar elk nummer rechtstreeks verband houdt met elkaar- veroorzaakte een heuse revolutie in de Franse muziek. Net dat het pubiek dat in eerste instantie in de gaten had, want ondanks lovende kritieken werd de elpee in ’71 met amper 15.000 verkochte exemplaren een commerciële  flop. Gainsbourg mompelt dicht tegen de microfoon het verhaal van seks, de dood, esthetische schoonheid en de haast perfecte puurheid van de jeugd. In het openingsnummer vinden we de zanger achter het stuur van zijn Rolls Royce als hij per ongeluk een meisje aanrijdt. Hij ziet hoe tijdens het vallen haar korte rokje opwaait, en zijn verbeelding slaat op hol. Wat volgt is een passionele vrijpartij op een hotelkamer (‘Ah! Melody’) maar in het laatste nummer (‘Cargo Culte’) stort het vliegtuig dat het meisje terug naar huis brengt neer. Zoals altijd bij Gainsbourg loopt ook deze liefdesgeschiedenis slecht af. En gevolg van de vrouwenhaat waar Gainsbourg altijd al mee kampte.
Los van het verhaal – altijd goed voor een beetje controverse- valt vooral de muziek op. De arrangementen van Jean-Claude Vannier zijn gedurfd en experimenteel, en ook al wordt de plaat in eerste insnatie miskend, toch zal ze later van grote invloed blijken op artiesten als Beck, Jarvis Cocker, Placebo, Portishead,  Brett Anderson en The Divine Comedy. Intussen heeft Histoire De Melody Nelson een iconische status verworven. Het onderstreept ten overvloedde het genie van Gainsbourg, niet in de laatste plaats omdat hij maar acht uur (!) nodig had om de hele cd te schrijven. De alternatieve versies (met één niet eerder uitgebracht nummer: ‘Melody Lit Babar’) zijn leerrijk maar niet echt essentiëel. De cd zelf -én de nieuwe, leerrijke documentaire met sfeervol archiefmateriaal- is dat wel. Een classic. Nog steeds. 


0 reacties:

Een reactie plaatsen